Türkiye’de alışveriş merkezi (AVM) geliştirme denince akla gelen ilk isimlerden, Turkmall Yönetim Kurulu Başkanı Levent Eyüboğlu, Coldwell Banker Commercial Business Club’ın konuğu oldu. İlaç sektöründen AVM geliştiriciliğine uzanan etkileyici kariyer yolculuğunu, sektörün geçirdiği evrimi ve pandemi sonrası döneme dair öngörülerini paylaştı. İşte bu keyifli sohbetten öne çıkanlar.
Bir Başarı Hikayesi: Levent Eyüboğlu’nun Kariyer Yolculuğu
Levent Eyüboğlu’nun kariyeri, 90’lı yıllarda Çukurova Holding bünyesinde Hipermarket geliştirme projeleriyle başladı. Carrefour, Kontinent gibi dev markalarla çalıştıktan sonra yolu Tepe Grubu ile kesişti. Bu süreçte edindiği tecrübelerle kendi şirketini kurarak Türkiye’de AVM sektörüne damga vuran projelere imza attı.
- Dev Projeler: Bugüne kadar yaklaşık 8 milyon metrekare AVM geliştirdi. Forum İstanbul, Forum Mersin gibi projelere imza attı.
- Markaları Türkiye’ye Getirdi: Türkiye’ye IKEA’yı getiren ve ilk açık konsept AVM’leri yapan isim oldu.
- Uluslararası Başarı: Sadece Türkiye’de değil, Çin ve Afrika gibi pazarlarda da önemli projeler geliştirdi.
AVM Yatırımcılığının Dünü ve Bugünü
Eyüboğlu, AVM yatırımcılığının yıllar içinde nasıl köklü bir değişim geçirdiğini çarpıcı bir şekilde özetliyor. Eskiden perakendeciler büyümek için AVM’lere muhtaçken, bugün roller tamamen değişmiş durumda.
- Eskiden: Perakendecilerin mağaza sayısı azdı ve AVM’ler, şehirlerde yayılmak için en iyi çözümdü. AVM yatırımcıları daha güçlü konumdaydı.
- Şimdi: Perakendecilerin mağaza sayısı çok fazla. Artık istenen taraf perakendeci, kiracının peşinde koşan ise AVM yatırımcısı oldu. Kira pazarlıkları zorlaştı ve yatırımların geri dönüş süreleri %50-60 oranında uzadı.
Pandemi Sonrası Sektörü Neler Bekliyor?
Pandemi, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de perakende ve AVM sektörünü derinden etkiledi. Eyüboğlu’na göre bu süreç, bazı kalıcı değişiklikleri de beraberinde getirecek.
- Online Ticaretle Entegrasyon: Online ticaretin payı artacak ancak fiziksel mağazacılık bitmeyecek. AVM’ler, online ticaret ile entegre olmak zorunda. Teslimat noktaları, deneme alanları (ürünü fiziki olarak görme imkanı) gibi yeni fonksiyonlar kazanacaklar.
- Açık Konseptlerin Yükselişi: Kısa vadede insanlar, cadde mağazacılığını ve doğal havalandırmaya sahip açık AVM’leri daha çok tercih edecek.
- Yeni İş Modelleri: Finansman bulmanın zorlaştığı bu dönemde, Adapazarı’ndaki Cadde 54 projesi gibi hibrit modeller öne çıkacak. Bu modelde, kapalı AVM’nin yanı sıra satılabilir cadde dükkanları da yaratılarak projenin sermaye ihtiyacı karşılanıyor.
Levent Eyüboğlu, önümüzdeki 12 ayın sektör için zorlu geçeceğini ancak bu badire atlatıldıktan sonra Türkiye’nin güçlü dinamikleri sayesinde çok başarılı bir dönüş yapacağına inandığını belirterek karamsar olmamak gerektiğini vurguluyor.